Ποινικό Δίκαιο.

Μια ποινική υπόθεση στην Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί ταχύτερα απ' όσο περιμένουν οι περισσότεροι. Στο πλαίσιο της διαδικασίας του αυτοφώρου, ένα άτομο που συλλαμβάνεται για αδίκημα που διαπράττεται επ' αυτοφώρω — ή διαπιστώνεται λίγο αργότερα — μπορεί να οδηγηθεί ενώπιον δικαστηρίου μέσα σε ημέρες, ορισμένες φορές με ελάχιστο χρόνο μεταξύ σύλληψης και δίκης για συλλογή αποδεικτικών στοιχείων, εντοπισμό μαρτύρων ή διαμόρφωση στοιχειοθετημένης υπεράσπισης. Αυτό το συμπιεσμένο χρονοδιάγραμμα είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο η άμεση ανάθεση σε δικηγόρο, από τη στιγμή της σύλληψης, αλλάζει τι είναι ρεαλιστικά εφικτό για την υπεράσπιση. Η αναμονή έστω και μίας ή δύο ημερών για αναζήτηση εκπροσώπησης μπορεί να σημαίνει την απώλεια του παραθύρου στο οποίο θα μπορούσαν να προετοιμαστούν τα ισχυρότερα επιχειρήματα. Ο ποινικολόγος Αθήνα πρέπει να παρίσταται πριν από κάθε κατάθεση, γιατί οι πρώτες απαντήσεις διαμορφώνουν ολόκληρη τη δικογραφία.

Δεν μοιάζει κάθε ποινική έκθεση με την άλλη, και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν να μοιάζει. Μια κατηγορία οικονομικού εγκλήματος — απάτη, υπεξαίρεση, ηλεκτρονικό έγκλημα — συνήθως στηρίζεται σε έγγραφα, οικονομικά στοιχεία και τεχνικά αποδεικτικά μέσα που συγκεντρώνονται επί μήνες, και ευνοείται από υπεράσπιση που χτίζεται νωρίς, πριν παγιωθούν οι θέσεις. Μια κατηγορία σοβαρού βίαιου εγκλήματος — ανθρωποκτονία, ληστεία, διάρρηξη, εμπρησμός — συνήθως στηρίζεται σε υλικά αποδεικτικά στοιχεία, μαρτυρικές καταθέσεις και ιατροδικαστικά ευρήματα που πρέπει να ελεγχθούν από το πρώτο στάδιο της ανάκρισης. Οι παραβάσεις νομοθεσίας περί ναρκωτικών, η πλαστογραφία εγγράφων και ταξιδιωτική απάτη, και οι υποθέσεις ιατρικής αμέλειας έχουν η καθεμία τη δική της αποδεικτική λογική. Η αντιμετώπιση όλων αυτών ως μιας αδιαφοροποίητης «ποινικής υπόθεσης» είναι λάθος· η καθεμία απαιτεί τη δική της στρατηγική από την πρώτη ημέρα.

Ένας τομέας αυτής της πρακτικής έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο που χειρίστηκαν το τιμόνι ή βοήθησαν με άλλο τρόπο κατά τη διάρκεια της δικής τους μη εξουσιοδοτημένης θαλάσσιας διέλευσης προς την Ελλάδα έχουν, βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας περί διακίνησης, κατηγορηθεί και διωχθεί ως διακινητές του εαυτού τους και των συνεπιβατών τους — ένα νομικό πλαίσιο που δεν διακρίνει πάντα μεταξύ οργανωμένων δικτύων διακίνησης και ενός ατόμου που, εξ ανάγκης, βοήθησε να κατευθυνθεί η βάρκα που το μετέφερε σε ασφάλεια. Αυτές οι διώξεις έχουν προσελκύσει συστηματικό διεθνή δημοσιογραφικό και ανθρωπιστικό έλεγχο, ακριβώς επειδή τα δικαιώματα δίκαιης δίκης ενός κατηγορουμένου βάσει του ευρωπαϊκού δικαίου — πρόσβαση σε διερμηνεία, επαρκής χρόνος προετοιμασίας υπεράσπισης, μια πραγματικά ανεξάρτητη ακρόαση — δεν διασφαλίζονται αυτόματα σε ένα σύστημα που διεκπεραιώνει μεγάλο αριθμό τέτοιων υποθέσεων γρήγορα. Η επιμελής, προσηλωμένη υπερασπιστική εργασία σε αυτόν τον τομέα δεν είναι υποσημείωση· για τους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν αυτές τις κατηγορίες, είναι συχνά το μόνο εμπόδιο ανάμεσα σε αυτούς και σε χρόνια ή δεκαετίες φυλάκισης για την πράξη της διαφυγής. Ξεχωριστά, η ελληνική ποινική δικονομία επιτρέπει επίσης στο θύμα ενός εγκλήματος να παραστεί στην ποινική διαδικασία ως πολιτική αγωγή, διεκδικώντας αποζημίωση εντός της ίδιας υπόθεσης αντί να προσφύγει σε ξεχωριστή, βραδύτερη αστική αγωγή. Αν έχετε κληθεί, τηλεφωνήστε πριν παρουσιαστείτε.